![ΙΕΑ: Ο κόσμος χρειάζεται να τριπλασιάσει τις ΑΠΕ μέχρι το 2030 - Εκτός στόχου το 30% ( Energypost)](/media/k2/items/cache/60c09bae0b3b79abdc706f502b4a3a67_XL.jpg)
Ο κόσμος πρέπει να τριπλασιάσει τη χωρητικότητα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως το 2030 για να επιτευχθεί ο στόχος της Συμφωνίας του Παρισιού για περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη στους 1,5°C,
Ο ΙΕΑ στην έκθεσή του «“COP28 Tripling Renewable Capacity Pledge: Tracking countries’ ambitions and identifying policies to bridge the gap” εξετάζει σχεδόν 150 Nationally Determined Contributions (NDCs) που καθορίζουν τα σχέδια κάθε χώρας και την πραγματική πρόοδο (η οποία σε πολλές χώρες υπερβαίνει τα δηλωμένα σχέδιά τους) σύμφωνα με το Energypost. Ο κόσμος φαίνεται να βρίσκεται σε καλό δρόμο για να φτάσει σχεδόν τα 8.000 GW παγκοσμίως το 2030, αλλά αυτό εξακολουθεί να είναι μικρότερο από τα 11.000 GW εγκατεστημένης ισχύος ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που απαιτούνται.
Σχεδόν 30 χώρες στοχεύουν να αυξήσουν την παραγωγική τους ικανότητα από ανανεώσιμες πηγές κατά δύο έως τρεις φορές έως το 2030, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν τα τρία τέταρτα των παγκόσμιων φιλοδοξιών, με επικεφαλής την Κίνα, τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ινδία, τη Γερμανία και την Ισπανία.
Ο ΙΕΑ δίνει τις λεπτομερείς συστάσεις του για την επίτευξη του στόχου, οι οποίες περιλαμβάνουν τον εξορθολογισμό της αδειοδότησης, την επιτάχυνση της ενσωμάτωσης μεταβλητών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τη μείωση του κόστους χρηματοδότησης για τη βελτίωση της τραπεζικής ικανότητας των έργων.
Συλλογικές δεσμεύσεις
Σχεδόν 200 χώρες ανέλαβαν σημαντικές συλλογικές δεσμεύσεις για την ενέργεια στη σύνοδο κορυφής COP28 για το κλίμα στο Ντουμπάι, με στόχο να διατηρήσουν τον στόχο της Συμφωνίας του Παρισιού για περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη στους 1,5°C. Για πρώτη φορά, οι κυβερνήσεις έθεσαν βασικούς παγκόσμιους στόχους για το 2030, συμπεριλαμβανομένου του τριπλασιασμού της χωρητικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, του διπλασιασμού των βελτιώσεων ενεργειακής απόδοσης την ουσιαστική μείωση των εκπομπών μεθανίου και την επιτάχυνση της δίκαιης, εύρυθμης και δίκαιης μετάβασης μακριά από τα ορυκτά καύσιμα.
Το επόμενο έτος, οι χώρες αναμένεται να υποβάλουν νέα NDC. Αυτά τα σχέδια δράσης για το κλίμα θα περιλαμβάνουν αναθεωρημένες φιλοδοξίες για το 2030 και νέους στόχους για το 2035 – παρέχοντας μια σημαντική ευκαιρία για τις χώρες να αναλάβουν σαφείς δεσμεύσεις ή να αυξήσουν τις φιλοδοξίες τους να εφαρμόσουν πλήρως τις παγκόσμιες δεσμεύσεις που ανέλαβαν στο COP28.
Αυτή είναι μια κρίσιμη στιγμή για να αξιολογήσουν τις φιλοδοξίες τους για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να ενημερώσουν τα NDC τους με σαφή στόχο να επιτύχουν τον τριπλασιασμό. Πρόσφατη ανάλυση του IEA δείχνει ότι ο τριπλασιασμός της παγκόσμιας χωρητικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως το 2030 είναι ένας φιλόδοξος αλλά εφικτός στόχος, δεδομένης της ετήσιας ανάπτυξης ρεκόρ, της αξιοσημείωτης δυναμικής στον τομέα και της αύξησης της ανταγωνιστικότητας με ορυκτά καύσιμα – ειδικά για ηλιακά φωτοβολταϊκά και αιολικά. Η έκθεση επιδιώκει να απαντήσει σε τέσσερα βασικά ερωτήματα:
- Πώς αντικατοπτρίζεται η χωρητικότητα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στις υφιστάμενες κυβερνητικές δεσμεύσεις στα NDC και στις φιλοδοξίες, τις ανακοινώσεις και τα σχέδια των χωρών;
- Είναι οι χώρες σε καλό δρόμο για να επιτύχουν αυτές τις φιλοδοξίες;
- Πώς μετρούν αυτές οι φιλοδοξίες έναντι της δέσμευσης COP28 για τριπλασιασμό της παγκόσμιας χωρητικότητας έως το 2030;
- Ποιες είναι οι σχετικές προτεραιότητες πολιτικής για την αντιμετώπιση των κενών τόσο στην εφαρμογή όσο και στη φιλοδοξία;
Από τις 194 Εθνικά Καθορισμένες Συνεισφορές (NDC) που υποβλήθηκαν, μόνο οι 14 περιλαμβάνουν σαφείς στόχους για τη συνολική χωρητικότητα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για το 2030. Οι φιλοδοξίες δυναμικότητας ΑΠΕ έως το 2030 σε όλες τις NDC ανέρχονται συνολικά σε μόνο πάνω από 1.300 γιγαβάτ (GW) – μόλις το 12% του παγκόσμιου τριπλασιασμού , η οποία απαιτεί εγκατεστημένη ισχύ ανανεώσιμων πηγών τουλάχιστον 11.000 GW έως το 2030.
Ο στόχος της Κίνας για 1.200 GW ηλιακής φωτοβολταϊκής και αιολικής δυναμικότητας αυτή τη δεκαετία αντιπροσωπεύει πάνω από το 90% της συνολικής ισχύος ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που αναφέρεται στα NDC. Ωστόσο, πολλές κυβερνήσεις θεωρούν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ως βασικό μέσο για τον μετριασμό των εκπομπών, με το 95% των NDC (184 συνολικά) να περιέχουν αναφορές σε «ανανεώσιμες» πηγές ενέργειας ή μεμονωμένες τεχνολογίες ΑΠΕ, ενώ 93 περιλαμβάνουν μια ποσοτική αξία για τις φιλοδοξίες τους για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για το 2030.
Οι κυβερνητικές φιλοδοξίες υπερβαίνουν σημαντικά τα υπάρχοντα NDCs
Οι συνολικές φιλοδοξίες των χωρών σχετικά με τη χωρητικότητα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αντιστοιχούν στην επίτευξη σχεδόν των 8.000 GW παγκοσμίως το 2030, με βάση την ανάλυση όλων των υφιστάμενων πολιτικών, σχεδίων και εκτιμήσεων για σχεδόν 150 χώρες. Αυτές οι χώρες αντιπροσωπεύουν σχεδόν όλες τις παγκόσμιες εκπομπές από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και την παραγωγή θερμότητας.
Η ηλιακή φωτοβολταϊκή και η αιολική ενέργεια κυριαρχούν στις φιλοδοξίες των χωρών, ενώ η υδροηλεκτρική ενέργεια, η βιοενέργεια και άλλες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας τείνουν να παραβλέπονται.
Εάν οι χώρες εκπληρώσουν τις φιλοδοξίες τους για το 2030, η εγκατεστημένη ισχύς των ηλιακών φωτοβολταϊκών θα ξεπερνούσε την υδροηλεκτρική ενέργεια, η οποία είναι η μεγαλύτερη πηγή εγκατεστημένης ισχύος ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στον κόσμο το 2022.
Οι μεταβλητές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της δυναμικότητας που προσδιορίζεται ρητά από τις κυβερνήσεις, με τα ηλιακά φωτοβολταϊκά να αντιπροσωπεύουν το 50%, ακολουθούμενο από την αιολική ενέργεια με 26%. Ενώ περισσότερες από 60 χώρες έχουν ανακοινώσει τις προθέσεις τους να εγκαταστήσουν μεταβλητές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μόνο 47 έχουν προσδιορίσει στόχους για την υδροηλεκτρική ενέργεια. Για άλλες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως η βιοενέργεια, η γεωθερμία, η συγκέντρωση ηλιακής ενέργειας (CSP) και οι τεχνολογίες των ωκεανών, ο αριθμός είναι πολύ μικρότερος.
Με βάση τις φιλοδοξίες και τα σχέδιά τους, σχεδόν οι μισές από τις χώρες που αναλύθηκαν θα υπερδιπλασιάσουν τη συνολική εγκατεστημένη ισχύ ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως το 2030, αλλά ορισμένες σκοπεύουν να προχωρήσουν ακόμη πιο γρήγορα. Εάν επρόκειτο να επιτευχθούν όλες οι φιλοδοξίες, η παγκόσμια εγκατεστημένη δυναμικότητα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα ήταν 2,2 φορές μεγαλύτερη από το επίπεδο του 2022 έως το 2030.
Σχεδόν 30 χώρες στοχεύουν να αυξήσουν τη χωρητικότητά τους σε ανανεώσιμες πηγές κατά δύο έως τρεις φορές έως το 2030, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν τα τρία τέταρτα των παγκόσμιων φιλοδοξιών, με επικεφαλής τον Κίνα, Ηνωμένες Πολιτείες, Ινδία, Γερμανία και Ισπανία.
Η κλίμακα και η ταχύτητα της επέκτασης της χωρητικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας της Κίνας θα είναι καθοριστικής σημασίας για τον συνολικό ρυθμό της παγκόσμιας ανάπτυξης έως το 2030. Η Κίνα δεν έχει ακόμη δημοσιεύσει έναν ρητό στόχο για το 2030 για τη συνολική δυναμικότητα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Ωστόσο, η χώρα αναμένεται να ξεπεράσει φέτος τον στόχο της για 1.200 GW ηλιακής φωτοβολταϊκής και αιολικής ενέργειας για το 2030.
Οι εκτιμήσεις του IEA, λαμβάνοντας υπόψη τις πιο πρόσφατες τάσεις ανάπτυξης, δείχνουν ότι η χωρητικότητα στην Κίνα το 2030 πρόκειται να είναι 2,5 φορές μεγαλύτερη από το επίπεδο του 2022.
Οι τρέχουσες πολιτικές και τα σχέδια στις προηγμένες οικονομίες υποδεικνύουν σχεδόν διπλασιασμό της δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως το 2030 – αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 40% των παγκόσμιων φιλοδοξιών. Σε αυτό ηγούνται ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες συνεισφέρουν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου συνόλου. Τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιπροσωπεύουν πάνω από το 80% της συνεισφοράς της περιοχής, κυρίως με βάση τα προσχέδια εθνικών τους σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα (NECP). Μαζί, οι Ηνωμένες Πολιτείες και ο Καναδάς έχουν φιλοδοξίες να εγκαταστήσουν σχεδόν 1.000 GW ισχύος ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως το 2030, ή το 13% της παγκόσμιας φιλοδοξίας.
Οι αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες, εξαιρουμένης της Κίνας, σχεδιάζουν επίσης επί του παρόντος να διπλασιάσουν την παραγωγική ικανότητα, με επικεφαλής τις ισχυρές φιλοδοξίες της Ινδίας. Στη Λατινική Αμερική, όπου οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αντιπροσωπεύουν ήδη περισσότερο από το 60% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της περιοχής λόγω της μακροχρόνιας χρήσης της υδροηλεκτρικής ενέργειας, το άθροισμα των φιλοδοξιών της χώρας αντιστοιχεί σε 1,3 φορές μεγαλύτερη εγκατεστημένη δυναμικότητα το 2030.
Η Υποσαχάρια Αφρική και η Ευρασία στοχεύουν σε εγκατεστημένη δυναμικότητα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας 3,2 και 1,3 φορές μεγαλύτερη από τα σημερινά επίπεδα αντίστοιχα. Η περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής παρουσιάζει τον υψηλότερο παράγοντα ανάπτυξης με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία, την Αίγυπτο και την Αλγερία.
Οι παγκόσμιες προσθήκες δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έφθασαν σχεδόν τα 560 GW το 2023, μια άνευ προηγουμένου αύξηση 64% σε ετήσια βάση από το 2022. Αυτό είναι σύμφωνο με τον ετήσιο ρυθμό που απαιτείται για να φτάσει σχεδόν τα 8.000 GW εγκατεστημένης ισχύος έως το 2030.
Σχεδόν 50 χώρες βρίσκονται σε καλό δρόμο για να επιτύχουν ή να ξεπεράσουν τα τρέχοντα σχέδιά τους – αν και η Κίνα είναι μακράν ο μεγαλύτερος συνεισφέρων. Το 2023, η Κίνα εγκατέστησε σχεδόν 350 GW νέας ισχύος ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, περισσότερο από το ήμισυ του παγκόσμιου συνόλου. Εάν διατηρήσει αυτόν τον ρυθμό, θα μπορούσε να ξεπεράσει δραματικά τις υπάρχουσες φιλοδοξίες του για το 2030. Εκτός Κίνας, ωστόσο, ο υπόλοιπος κόσμος θα χρειαστεί να επιταχύνει τη μέση ετήσια ανάπτυξη κατά 36% την υπόλοιπη δεκαετία για να επιτύχει τις εθνικές φιλοδοξίες.
Για να εκπληρωθούν οι εθνικές φιλοδοξίες και να διαδοθεί ευρύτερα η πρόοδος, ο ρυθμός ανάπτυξης πρέπει να επιταχυνθεί στις περισσότερες περιοχές και μεγάλες χώρες – συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ινδίας. Απαιτείται επίσης μεγάλη κλιμάκωση της ανάπτυξης στη Νοτιοανατολική Ασία, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική και την Υποσαχάρια Αφρική.
Οι σωρευτικές φιλοδοξίες των χωρών δεν συνάδουν προς το παρόν με τον στόχο τριπλασιασμού της δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αυτή τη δεκαετία
Ακόμη και αν όλες οι χώρες υλοποιούσαν πλήρως τις τρέχουσες φιλοδοξίες τους, ο κόσμος θα υπολείπονταν κατά 30% από τον τριπλασιασμό της παγκόσμιας δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε πάνω από 11.000 GW έως το 2030. Οι τρέχουσες φιλοδοξίες των προηγμένων οικονομιών και των αναδυόμενων και αναπτυσσόμενων οικονομιών δεν ευθυγραμμίζονται με τη δέσμευση COP28 να τριπλασιάσει την παγκόσμια χωρητικότητα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως το 2030, που είναι ένα από τα βασικά στοιχεία που απαιτούνται για να επιτευχθεί η πορεία του ΙΕΑ για την επίτευξη καθαρών μηδενικών εκπομπών έως τα μέσα του αιώνα και τον περιορισμό της θέρμανσης στους 1,5 °C. Για τις προηγμένες οικονομίες, το επίπεδο των φιλοδοξιών πρέπει να αυξηθεί από συντελεστή ανάπτυξης 1,9 σε 2,5. Για τις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες, ο παράγοντας ανάπτυξης θα πρέπει να αυξηθεί από 2,4 σε 3,4.
Υιοθέτηση υποστηρικτικών πολιτικών
Η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας κόστους των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε σύγκριση με τα ορυκτά καύσιμα υπογραμμίζει τον σημαντικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι πολιτικές στην επιτάχυνση της ανάπτυξης. Από το 2015, όταν υπογράφηκε η Συμφωνία του Παρισιού, οι παγκόσμιες προσθήκες δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έχουν τριπλασιαστεί. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην υποστήριξη πολιτικής σε 140 χώρες, στις οικονομίες κλίμακας και στην τεχνολογική πρόοδο. Αυτοί οι παράγοντες έχουν συμβάλει στη μείωση του κόστους των αιολικών και ηλιακών φωτοβολταϊκών κατά περισσότερο από 40%. Καλά σχεδιασμένες πολιτικές που αντιμετωπίζουν τις τρέχουσες προκλήσεις για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορούν να επιταχύνουν περαιτέρω την ανάπτυξη – γεφυρώνοντας τα κενά εφαρμογής που εξακολουθούν να υφίστανται και ενθαρρύνοντας τις χώρες να συνεχίσουν να αυξάνουν τις φιλοδοξίες τους τα επόμενα χρόνια.
Ενώ όλες οι χώρες θα επιλέξουν τις δικές τους οδούς πολιτικής με βάση τις ειδικές τους καταστάσεις, αυτή η έκθεση προτείνει πιθανές προτεραιότητες για ομάδες χωρών που μοιράζονται κοινές προκλήσεις όσον αφορά την ανάπτυξη δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Αυτές οι προκλήσεις περιλαμβάνουν μεγάλους χρόνους αναμονής για άδειες, ανεπαρκείς επενδύσεις σε δικτυακές υποδομές, την ανάγκη γρήγορης και οικονομικά αποδοτικής ενσωμάτωσης των μεταβλητών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και υψηλό κόστος χρηματοδότησης. Συνολικά, η έκθεση προσδιορίζει 11 βασικές προκλήσεις.
Η έκθεση προτείνει στοχευμένες ενέργειες που μπορούν να λάβουν ομάδες χωρών για να αντιμετωπίσουν αυτά τα εμπόδια. Για παράδειγμα, για τον εξορθολογισμό της αδειοδότησης, συνιστά την απλούστευση κανόνων, διαδικασιών και διοικητικών δομών διασφαλίζοντας ότι τα σχετικά τμήματα είναι επαρκώς στελεχωμένα και διαθέτουν τις κατάλληλες δεξιότητες, επενδύσεις στον χωροταξικό σχεδιασμό για τη ροή ζωνών και τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών σε όλη τη διαδικασία αδειοδότησης. Όσον αφορά την επιτάχυνση της ολοκλήρωσης των μεταβλητών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, οι συστάσεις περιλαμβάνουν την παροχή κινήτρων για την ευελιξία του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας, ανάπτυξη μεγαλύτερης ικανότητας αποθήκευσης ενέργειας· και αξιοποίηση της ψηφιοποίησης για μεγαλύτερη ανταπόκριση στη ζήτηση.
Σχετικά με τη μείωση του κόστους χρηματοδότησης για τη βελτίωση της τραπεζικής ικανότητας των έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, προτείνει την εισαγωγή ή την επέκταση της μακροπρόθεσμης προβολής των πολιτικών. υποστήριξη έργων στο στάδιο προανάπτυξης, μείωση των κινδύνων τιμών, πληθωρισμού και συναλλαγματικών ισοτιμιών και τη μείωση των κινδύνων για τους παραλήπτες, διασφαλίζοντας παράλληλα την οικονομική προσιτότητα για τους καταναλωτές.