Guardian: Μπορεί ο κορωνοϊός να σκοτώσει την πετρελαϊκή βιομηχανία;

Guardian: Μπορεί ο κορωνοϊός να σκοτώσει την πετρελαϊκή βιομηχανία;
Σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα, ειδικοί πιστεύουν ότι ενδεχομένως η πανδημία θα αλλάξει διά παντός τα δεδομένα για τον κλάδο

Ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον άρθρο με τίτλο «Μπορεί ο κορωνοϊός να σκοτώσει την πετρελαϊκή βιομηχανία και να σώσει το κλίμα;» δημοσιεύει η βρετανική εφημερίδα The Guardian επιχειρώντας να καταγράψει τις επιπτώσεις που θα επιφέρει στην πετρελαϊκή βιομηχανία παγκοσμίως η μείωση της ζήτησης που επιφέρει η πανδημία.

Σύμφωνα με την εφημερίδα η πτώση της ζήτησης για πετρέλαιο που προκάλεσε η πανδημία του κοροναϊού σε συνδυασμό με έναν άγριο πόλεμο τιμών έχει καταφέρει ένα γερό πλήγμα στη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων, η οποία αγωνίζεται  να επιβιώσει, αντιμετωπίζοντας  τη σοβαρότερη πρόκληση στην 100ετή ιστορία της.

Ένα βασικό ερώτημα είναι εάν η κρίση που βιώνουμε θα μεταβάλει μόνιμα την πορεία του Κλίματος. Πολλοί ειδικοί πιστεύουν ότι θα μπορούσε να συμβεί αυτό, φέροντας πιο κοντά στο σήμερα την ημερομηνία κατά την οποία η ζήτηση για πετρέλαιο και φυσικό αέριο θα κορυφωθούν.

Οι πιο τολμηροί υποστηρικτές της θεωρίας αυτής  λένε μάλιστα ότι το 2019 θα καταγραφεί στην ιστορία ως το έτος αιχμής για τις εκπομπές άνθρακα. Άλλοι  όμως έχουν  αντίθετη άποψη: Η βιομηχανία ορυκτών καυσίμων θα ανακάμψει, όπως έκανε πάντα μετά από κρίσεις και οι φθηνότερες τιμές- ευκαιρίας του  πετρελαίου που θα συμφωνούνται μεταξύ πωλητών-αγοραστών μπορεί να    επιβραδύνουν την απαραίτητη μετάβαση στην πράσινη ενέργεια.

Το ποιος θα επαληθευτεί από τις εξελίξεις, εξαρτάται από έναν τεράστιο συνδυασμό γεωπολιτικών ισορροπιών, κέρδους, επενδυτικού κλίματος, κυβερνητικών προγραμμάτων διάσωσης και στόχων για μηδενικές εκπομπές ρύπων, τις πιέσεις  και, κυρίως, της καταναλωτικής συμπεριφοράς. Είναι για παράδειγμα η εικονική εργασία η νέα κανονικότητα;

Καταβαράθρωση του κλάδου

Αυτό που είναι πέρα ​​από κάθε αμφιβολία είναι ότι το τομέας σήμερα έχει καταβαραθρωθεί. Η κατάρρευση των τιμών του πετρελαίου στα χαμηλότερα επίπεδα των περίπου δύο δεκαετιών (με τα χειρότερα  ενδεχομένως να ακολουθούν)  και τουλάχιστον τα δύο τρίτα της ετήσιας επένδυσης - 130 δισεκατομμύρια δολάρια – να έχουν παγώσει με  δεκάδες χιλιάδες απώλειες θέσεων εργασίας. Σε μερικές αγορές οι τιμές έχουν γυρίσει αρνητικά - οι πωλητές θα σας πληρώσουν για να πάρετε το πετρέλαιο, καθώς η παγκόσμια χωρητικότητα αποθήκευσης γεμίζει.

«Ο πόλεμος των τιμών και η Covid-19 έχουν πραγματικά ρίξει τον τομέα πετρελαίου και φυσικού αερίου σε αναταραχή, και τώρα έχουμε εταιρείες που αγωνίζονται να επιβιώσουν», δήλωσε η Valentina Kretzschmar, διευθύντρια εταιρικής έρευνας στους αναλυτές Wood Mackenzie.

Πετρελαιοπηγές με παραγωγή  σχεδόν 1 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως μπορεί να έχουν ήδη κλείσει,  επειδή η τιμή του πετρελαίου είναι τώρα χαμηλότερη από το κόστος μεταφοράς, σύμφωνα με τον αμερικανικό τραπεζικό γίγαντα Goldman Sachs. Η εξέλιξη αυτή είναι πιθανό να «μεταβάλει μόνιμα την ενεργειακή βιομηχανία και τη γεωπολιτική της» και «να μετατοπίσει τη συζήτηση γύρω από την κλιματική αλλαγή», δήλωσε ο Jeffrey Currie, επικεφαλής των βασικών προϊόντων της Goldman Sachs.

«Ο κορωνοϊός φέρνει νωρίτερα την κορύφωση της  ζήτησης για ορυκτά καύσιμα», δήλωσε αναλυτής του Carbon Tracker. Αυτή η τελευταία κυκλική πετρελαϊκή κρίση πλήττει μια βιομηχανία που ήδη κατευθύνεται προς μια κορυφαία διαρθρωτική αλλαγή, εξ αιτίας των χωρών που δεσμεύονται για καθαρή ενέργεια.  Το 2018, η Carbon Tracker είχε εκτιμήσει τη κορύφωση της ζήτησης  για πετρέλαιο το 2023 τώρα όμως αναλυτές του οίκου θεωρούν ότι η ημερομηνία της κορύφωσης μπορεί να έλθει τρία χρόνια νωρίτερα. Τα πάντα βέβαια θα εξαρτηθούν από την έκταση και τον χρονικό ορίζοντα της κρίσης του κορωνοϊού. Ο ίδιος οίκος θεωρεί πλέον ότι, το 2019 ήταν η χρονιά  κορύφωσης των  εκπομπών CO 2 , χωρίς να αποκλείει μία ακόμα μίνι- αιχμή το 2022, πριν αρχίσει η αμείλικτη πτώση".

Πιθανό τέλος της "χρυσής εποχής των μερισμάτων"

Αναλυτής της BNP Paribas επισημαίνει ότι η κρίση μπορεί να αλλάξει μόνιμα τη κοινωνική συμπεριφορά, μεταβάλλοντας τα δεδομένα κλάδων, οι οποίοι μέχρι χθες ήταν μεγάλοι καταναλωτές ορυκτών καυσίμων.  ‘Ένα παράδειγμα είναι οι αεροπορικές πτήσεις  μακρινών αποστάσεων. Πρόκειται για μία πηγή, ισχυρής αύξησης της ζήτησης πετρελαίου τα τελευταία χρόνια. Το ερώτημα όμως είναι  ότι,  τώρα που εξοικειωνόμαστε με την απομακρυσμένη εργασία και τη  τηλεδιάσκεψη, θα επιστρέψουμε αύριο στα επαγγελματικά ταξίδια με το αεροπλάνο ή θα περιορίσουμε τη συνήθειά μας αυτή ; "

Η πτώση των τιμών του πετρελαίου κατέστρεψε επίσης τις επικερδείς αποδόσεις σε επενδύσεις έρευνας και ανάπτυξης κοιτασμάτων.  Η "χρυσή εποχή των μερισμάτων" των τελευταίων δύο δεκαετιών από τις πετρελαϊκές εταιρίες, μπορεί και να έχει τελειώσει.

Η  Wood Mackenzie ανέλυσε την περασμένη εβδομάδα τον αντίκτυπο που έχει η διαμόρφωση της τιμής του πετρελαίου στα 35 δολάρια το βαρέλι στα επενδυτικά σχέδια που είχαν για το 2020 οι εταιρίες προ της κρίσης Covid 19.  "Στα 35 δολάρια το βαρέλι, το 75% των έργων δεν καλύπτει καν το κόστος του κεφαλαίου.", κατέληγε η μελέτη.

Τα υψηλά  ποσοστά απόδοσης των έργων  πετρελαίου και φυσικού αερίου είχαν ήδη μειωθεί από περίπου 20% σε 6%,  όσο περίπου η απόδοση των ηλιακών και των αιολικών έργων. Ο κλάδος των πετρελαίων και του φυσικού αερίου δεν θεωρείται πια δημοφιλής για τους επενδυτές και μα αυτά που συμβαίνουν σήμερα όσον αφορά στις τιμές  του πετρελαίου, γίνεται ένας κλάδος χαμηλής απόδοσης, υψηλού  κινδύνου  και υψηλού  άνθρακα.

Ήδη υπό πίεση η πετρελαϊκή βιομηχανία

Η πετρελαϊκή βιομηχανία βρισκόταν ήδη υπό πίεση από τους επενδυτές,  που ανησυχούν για την κλιματική αλλαγή και τη συνεχή διεύρυνση του ρυθμιστικού πλαισίου από τις κυβερνήσεις για τη μείωση των εκπομπών ρύπων. Η εταιρία  Arkadiko Partners,  που συμβουλεύει μερικά από τα μεγαλύτερα επενδυτικά και συνταξιοδοτικά ταμεία στον κόσμο, εκτιμά ότι μετά την κρίση αναμένει αύξηση των επενδύσεων σε εταιρείες που θεωρούνται ότι προσφέρουν ευρύτερα κοινωνικά οφέλη.

Η μείωση της ζήτησης πετρελαίου μπορεί να αποτελέσει τον καταλύτη για μία ταχεία αλλαγή, αναγκάζοντας τους  επενδυτές να λαμβάνουν υπόψη τους και να εξετάζουν τις μακροχρόνιες συστημικές προκλήσεις πολύ στενά και να επιδιώκουν μεγαλύτερες αντοχές των επενδύσεων τους.  

Πολλοί  ειδικοί πιστεύουν ότι η απώλεια της πετρελαϊκής βιομηχανίας είναι αναγκαστικά ένα κέρδος για την πράσινη ενέργεια και το κλίμα. "Αν κάτι μπορεί να κρατήσει το μερίδιο του πετρελαίου για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στην αγορά, θα είναι οι τιμές,  επειδή είναι φθηνότερο. Θα μπορούσε να είναι κακά νέα από την άποψη του κλίματος », δήλωσε ο Dieter Helm, καθηγητής ενεργειακής πολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.

«Ιστορική ευκαιρία»

Οι κυβερνήσεις εξαγγέλλουν τεράστια ποσά για την τόνωση της παγκόσμιας οικονομίας αλλά ο τρόπος με τον οποίο εκταμιεύονται παραμένει αβέβαιος. Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν υποσχεθεί να ευθυγραμμίσουν τα μέτρα έκτακτης ανάγκης με το πρόγραμμα Green Deal και ο Fatih Birol, εκτελεστικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, δήλωσε ότι υπάρχει μια «ιστορική ευκαιρία» για την επένδυση στις τεχνολογίες ενέργειας που μειώνουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

Μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, υπήρχαν μεγάλες ελπίδες ότι τα τρισεκατομμύρια δολάρια που είχαν δοθεί εκείνη την εποχή θα οδηγούσαν και σε μία πιο πράσινη οικονομία. «Η μεγάλη διαφορά στο 2008 είναι ότι το κόστος των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι τώρα χαμηλότερο από αυτό των ορυκτών καυσίμων. Δεν έχει νόημα να προσπαθήσουμε να διατηρήσουμε σε κάθε περίπτωση τα μη βιώσιμα υψηλού κόστους ορυκτά περιουσιακά στοιχεία. Θα ήταν βαθύτατα ειρωνικό για τους νεοφιλελεύθερους υποστηρικτές της Ayn Rand να ζητήσουν κρατική διάσωση ». δήλωσε ένας αναλυτής.

Ζωτικός ο ρόλος του πετρελαίου μετά την πανδημία;

Από την άλλη πλευρά,  οικονομολόγοι δηλώνουν ότι οι κυβερνήσεις σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ΗΠΑ και ο Καναδάς πρέπει να εξετάσουν τώρα την εθνικοποίηση μεγάλων εταιρειών πετρελαίου, προσθέτοντας ότι η όποια διάσωση θα πρέπει κατ’ ελάχιστο να έρχεται με ισοδύναμες δημόσιες συμμετοχές στις εταιρείες και ισχυρές συνθήκες για την προστασία του περιβάλλοντος και του κλίματος και τη μετάβαση από την παραγωγή ορυκτών καυσίμων. 

Ο παγκόσμιος οργανισμός εμπορίου του κλάδου, η Διεθνής Ένωση Παραγωγών Πετρελαίου και Αερίου, επιμένει ότι τα μέλη του έχουν ζωτικό ρόλο μετά την πανδημία. "Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο παγκόσμιο ενεργειακό μείγμα και θα το κάνουν στο μέλλον", δήλωσε ένας εκπρόσωπος. "Είναι πολύ νωρίς για να προβλέψουμε τον   μεσοπρόθεσμο αντίκτυπο. Όμως, η βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου έχει ιστορία επιτυχούς αντίδρασης σε δύσκολες καταστάσεις και αναμένουμε ότι και τώρα  θα προσαρμοστεί"

«Η Σαουδική Αραβία είναι απομονωμένη για να εξαργυρώσει»

Οι επιπτώσεις της πανδημίας οξύνθηκαν από τον  πόλεμο τιμών που διεξάγεται από τη Σαουδική Αραβία και τη Ρωσία, οι οποίοι αύξησαν την παραγωγή ακριβώς όπως η πανδημία μείωσε τη ζήτηση, στέλνοντας τις τιμές σε ελεύθερη πτώση . Οι κινήσεις θεωρούνται ως μια προσπάθεια να αρπάξει το μερίδιο αγοράς, σκοτώνοντας τους παραγωγούς υψηλότερου κόστους,  πίσω από την έκρηξη σχιστολιθικών πετρωμάτων στις ΗΠΑ.

Ο καθηγητής Bernard Haykel, στο πανεπιστήμιο του Princeton, δήλωσε ότι αντικατοπτρίζει επίσης μια πιο θεμελιώδη στρατηγική μετατόπιση υπό την ηγεσία του βασιλιά της Σαουδικής Αραβίας Mohammed bin Salman: "Με μια παγκόσμια μετάβαση στην καθαρής ενέργειας αναπόφευκτη, είναι απελπισμένος να εξαργυρώσει, μπορώ."

Οι διαρκείς επιπτώσεις του πολέμου τιμών εξαρτώνται από το πόσο καιρό η Σαουδική Αραβία και η Ρωσία μπορούν να συνεχίσουν να αντλούν φθηνό πετρέλαιο. Ενώ το κόστος παραγωγής τους είναι πολύ χαμηλό, εξαρτώνται από τα υψηλά έσοδα για την εξισορρόπηση των εθνικών προϋπολογισμών τους.

Ριζικές αλλαγές

Ο Michael Liebreich, στο Bloomberg New Energy Finance, δήλωσε ότι το δημοσιονομικό ισοζύγιο της Σαουδικής Αραβίας είναι περίπου 80 δολάρια το βαρέλι, πράγμα που σημαίνει ότι τα συναλλαγματικά αποθέματά του ενδέχεται να αντέξουν τις τιμές πετρελαίου σε βράχια για μόλις δύο ή τρία χρόνια. "Η Ρωσία, με δημοσιονομικό ισοζύγιο 40 ευρώ / βαρέλι και πολύ πιο διαφοροποιημένη οικονομία, μπορεί να επιβιώσει από χαμηλές τιμές πετρελαίου για μια δεκαετία", ανέφερε.

Ό,τι συμβαίνει, η βιομηχανία δεν θα είναι ποτέ η ίδια και πάλι μετά το διπλάσιο ξέσπασμα του πανδημικού και του πολέμου τιμών. "Οι εταιρείες που θα βγουν από την κρίση δεν θα είναι αυτές που πήραν μέρος σε αυτήν", δήλωσε ο Bond Carbon Tracker. "Θα δούμε μειώσεις, αναδιάρθρωση και ριζικές αλλαγές".

Οι ειδικοί, συμπεριλαμβανομένης της Currie στη Goldman Sachs, αναφέρουν ότι η συζήτηση για την αλλαγή του κλίματος θα ακολουθήσει σχεδόν σίγουρα πορεία διαφοράς μετά την κρίση. Αλλά ακριβώς αυτό που φαίνεται να μένει να το δούμε. "Το ερώτημα είναι πόσο καιρό θα διαρκέσει όλα αυτά και κανείς δεν ξέρει πραγματικά", δήλωσε ο Kretzschmar.

www.worldenergynews.gr


worldenergynews.gr